Mythe van een schilderende paradijsvogel

Wie hem van verre aan zag komen op zijn aftandse fiets, witte manen en lange baard wapperend in de wind, wist het al: daar komt een kunstenaar! Hij hoefde er niet eens een schilderij voor onder de arm te hebben, wat hij overigens wel vaak had. Teun Gijssen zwierf vanuit zijn kot in het gehucht Riel, bij Eindhoven, door de wereld die hij vastlegde in dikke streken olieverf. Afgelopen weekeinde overleed de schilderende paradijsvogel , 93 jaren oud

Teun Gijssen is zaterdag 6 februari 2003 overleden, niet in zijn houten schilderkot in Riel, dat hoe langer hoe meer als zijn onderkomen was geraakt, maar in een verzorgingshuis in Best. Hij stierf een dag na zijn 93-ste verjaardag, '""na een kleurrijk leven, dat geheel gewijd was aan zijn scheppend vermogen""', zoals de tekst van zijn overlijdensbericht luidde.

Het KOT van Teun

In de eerste jaren van de Tweede Wereldoorlog vond hij een stuk grond in Riel, waarop hij, verscholen in het groen, een houten keet liet plaatsen waarin hij zijn intrek nam.
Rondom rezen wat aanbouwtjes op, krakkemikkig in elkaar geflanst, en langzaam aan ontstond tussen de landerijen het Gijssen-paradijs, bevolkt door honden en katten, volgestouwd met schilderijen - hij kon slecht afstand doen van zijn werk - en allerhande kringloopspullen.

Voor wie er oog voor had, leek zijn gedoetje een stil protest tegen de geordende burgerlijkheid van de stad die allengs verder oprukte richting Riel, totdat een paar jaar geleden via een vreemde, voor TEUN Gijssen volstrekt onbegrijpelijke transactie letterlijk de grond onder zijn voeten werd verkocht. Hij mocht er blijven wonen, dat wel.

Teun Gijssen beantwoordde aan het romantische beeld van een kunstenaar: eigenzinnig tot op het knorrige af, kluizenaarachtige vrijbuiter, zonder compromissen een volstrekt eigen leven leidend. Een kunstenaar zoals nauwelijks nog bestaat, waardoor Teun Gijssen een zeldzaam exemplaar werd, de moeite van het vastleggen meer dan waard.

Zijn verschijning deed daar nog een schepje bovenop. Wie hem van verre aan zag komen op zijn aftandse fiets, witte manen en lange baard wapperend in de wind, wist het al: daar komt een kunstenaar!

zelfportret van Teun toen hij ongeveer 40 jaar oud was.

Teun Gijssen beantwoordde aan het romantische beeld van een kunstenaar: eigenzinnig tot op het knorrige af, kluizenaarachtige vrijbuiter, zonder compromissen een volstrekt eigen leven leidend. Een kunstenaar zoals nauwelijks nog bestaat, waardoor Teun Gijssen een zeldzaam exemplaar werd, de moeite van het vastleggen meer dan waard.

een detail opname van het werk LANGS 9 KAPELLETJES  op doek 70 x 50 cm

Wie hem zuidelijk van Eindhoven, in of nabij het buurtschap Riel, ontwaarde op zijn fiets was het duidelijk: dat kon niemand anders dan de kunstschilder Teun Gijssen zijn, de schilderende paradijsvogel die rondom zijn persoon een kleine mythe had geschapen, een mythe die hem vooruit snelde, ook naar mensen die hem niet of nauwelijks kenden.

schilderij ""DE KATHEDRAAL ""is rechts boven in het rode vlak gesigneerd. Het op doek geschilderde schilderij  is een prive bezit van Rob Adriaans .

De Eindhovense fotograaf Gerardus van Mol maakte honderden foto's van kunst schilder Teun Gijssen die tot over de grenzen prijzen wonnen.

Dichter Frans Babylon dichtte over zijn 'door zon en wind verweerd gezicht; de zwerver, wars van elke burgerplicht'.

De schilderende Barones van Rijckevorsel portretteerde hem eens in olieverf, overigens niet geheel en al tot tevredenheid van haar model. Toen hij het geëxposeerd zag in het kasteel in Geldrop zei hij ;""'Het lijkt wel of mijn baard uit mijn neus groeit""'.

schilderij ""STRAND TAFEREEL"" op doek  60 x 40 cm

De kleine en ook dierbare mythe van TEUN  - of Teunis zoals hij officieel heette - GIJSSEN begon op 7 februari 1910 in het Zeeuwse Hansweert, waar hij als elfde van dertien schipperskinderen werd geboren. Tot tweemaal toe verging de tjalk van zijn vader, zodat hij genoodzaakt was werk op de wal te vinden.

Al op de lagere school viel de jonge TEUN  op door de mooie tekeningen die hij maakte. In de Eerste Wereldoorlog kwam hij in contact met Belgische kunstenaars die over de grens waren gevlucht. Hij mocht hun schilderskist dragen, hetgeen zijn verlangen aanwakkerde zelf ooit met olieverf aan de slag te gaan. Bij de plaatselijke huisschilder leerde hij hoe die te maken, met pigmenten en lijnolie.
Zestien jaar oud openbaarde zich zijn rusteloosheid, die hem zijn leven lang tot een zwerver langs 's Heren wegen zou maken. In zijn levensonderhoud voorziend met baantjes variërend van timmerman tot boerenknecht, trok hij al schilderend het land door.
 

het schilderij ""DE OPTOCHT"" is een klassieker uit 1974 . doordat het op schilders board is geschilderd heeft het zijn frisse kleuren behouden.

op de TV kreeg dit stuk een bijzondere vermelding.

VERENIGDE STATEN van AMERIKA en CANADA

Zijn zwerversnatuur hield Teun Gijssen, ongeschikt voor een enigszins normaal gezinsleven, niet in Riel. Per fiets, later per scooter - meer mythe; meer schildersromantiek! - reisde hij door Europa, kijkend naar de omgeving, studerend op zijn onderwerpen, schilderend en exposerend, zijn eerste prijzen winnend - een medaille van de stad Rome - en zijn eerste, zij het altijd bescheiden gebleven roem vergarend.
Later ging hij de oceaan over, naar de Verenigde Staten en Canada, waar hij nog een tijdje galeriehouder was.

In Amerika speelde hij zelfs nog in een heuse speelfilm.  "Dat ging weer typisch op zijn Teuns. Een onbekende trok aan zijn baard. "It's a real one", merkte hij tot zijn verbazing. Toen vroeg hij Teun of hij mee wilde spelen. Waarom niet? dacht Teun. In de film 'The Trap' zie je hem in een kano stappen en wegvaren."

"" NEW YORK en ""FLATS"" zijn werken  uit 1953 op doek geschilderd 50 x 60 cm,  de periode dat TEUN door  AMERIKA zwierf.  Hij was toen rond de 40 jaar en zat vol  explosie hetgeen op deze afbeelding te zien is. Het schilderij  flats zit zeer dik in de verf.

Maar altijd streek de paradijsvogel toch weer neer in Riel. Vrienden bezorgden hem vele tentoonstellingen, die steeds grotere overzichten werden, want Teun Gijssen schilderde er lustig op los: kleurrijke doeken, meestal dik in de verf; vaak Brabants landschappelijk naar onderwerpkeuze maar allengs neigend naar abstractie; werk van een selfmade kunstenaar zoals Kruysen en Van den Braken dat ook waren; zwierig met de kwast of liever nog met het paletmes, ongeveer op een manier zoals zijn baard wapperde in de wind.

"" NAAR HUIS""   Op doek geschilderd meesterwerk   80 x 60 cm

Er verschenen een paar kleine monografieën aangetrokken door Gijssens excentrieke kunstenaarschap.
Peter Thoben stelde in zijn Museum Kempenland in 1998 de laatste grote overzichtstentoonstelling samen, waarmee het 75-jarig kunstenaarschap van Gijssen werd gevierd.

Het is 100 jaar geleden dat Teun Gijssen werd geboren. Om hem te eren wijdde Van den Broek een tentoonstelling aan het werk van de  overleden schilder.
 

Van den Broek woont al van jongs af aan in Zesgehuchten en leerde zo ook Gijssen kennen. Hij bewondert hem nog steeds om het leven dat hij koos. "Teun was Teun "". Als hij veel had willen verdienen met zijn schilderijen, dan was hem dat zeker gelukt. Maar dat interesseerde hem niet., weet Van den Broek nog.

Gesigneerde bloemwerken op doek 50 x 70 cm in groen en blauw

Teun Gijssen verkocht alleen een schilderij als hij wat geld nodig had. Hij wilde per se niet dat zijn schilderijen werden verhandeld. "Als iemand voor duizend gulden een schilderij van hem kocht en er op uitgekeken raakte, dan kocht Gijssen het liever terug dan dat het schilderij in de handel kwam. 'Ik wil niet dat anderen ploegen met mijn kalveren', zei hij dan."

"" AVENUE DE L'ARBRE ""  geschilderd op doek 70 x 50 cm

Riel was zijn vaste stek, maar Gijssen reisde ook naar Frankrijk, Oostenrijk, Italië, eerst per scooter, later met zijn Citroënbusje. "

In die ITALIAANSE periode schilderde hij onder andere de volgende werken waarbij hij soms een tekst aan het werk toevoegde..

"" DOPO SCIOPORO"" (Staking )  op doek 50 x 70 cm

"'TEMPESTA AL MARE"" (Storm op zee)  Doek 70 x 50 cm

""DOVE ANDIAMO"" ( Waar gaan wij heen)  paneeltje 25 x 20 cm.

"" LOCARNO"" Schildersboard 50 x 30 cm

"" SAN REMO"" Schildersboard   40 x 30 cm

"" STATION ALM HUTTE ""  gemaakt op schildersboard 40 x 30 cm

Op de fiets, kwasten en doek achterop, woeste baard voorop, was Teun Gijssen een echte Geldropse paradijsvogel. "Hij zocht de mensen wel op. Maar hoe gezellig ook, tegen tienen ging hij naar huis met de opmerking: 'Ik moet weer naar mijn kinderen.'"

In december 2010  werd van Teun Gijssen een  grote overzichtstentoonstelling in Museum Kempenland in Eindhoven gehouden..

"" boerderij bij LIEROP aan de broekstraat ""  Dit meesterwerk is geschilderd op doek  afmeting 70 x 50 cm 

"VEN BIJ HEEZE"" Dit prachtstuk werd met een mes op doek geschilderd. afmeting 70  x 50 cm

"" BLOEMENVAAS""  op doek 75 x 60 cm

Toen kunst kenner en taxateur Frack Clijnk uit Zaandam enkele werken onder ogen kreeg omschreef hij deze als ""Wonderbaarlijke expressionisme ""en"" Alle verf op het pallet en aanvallen maar.""

""LUISTEREN"" 50 x 30 cm schildersboard gemerkt als zeer goed

Met zijn Zeeuwse achtergrond was  Teun Gijssen een religieus man. Maar recalcitrant als hij was choqueerden hij de kerkelijke gemeenschap met dit werk waarna hij zijn stoute schilderij maar  "" LUISTEREN "" noemde.

"" DE TANDARTS ""  gemaakt op schildersboard 85 x 50 cm  en "" LADIES gemaakt op doek 30 x 40 cm

 Kunststichting Metzemaekers heeft in december in opdracht van de erven van de Zeeuws-Brabantse kunstschilder Teun Gijssen (1910-2003) zijn artistieke nalatenschap getaxeerd.

Het getaxeerde werk van Gijssen omvat schilderijen en tekeningen uit elke periode. Mooie landschappen van voor de W.O. II, de bekende roodbruinen, bruingele, groengele, blauwen schilderijen die zo karakteristiek zijn binnen zijn oeuvre. Het blijft ondoenlijk zijn werk in perioden in te delen maar omdat Teun Gijssen moeilijk afstand kon doen van zijn werk kunnen we met recht spreken over een complete en unieke collectie.

TEUN GIJSSEN  was een vrijbuiter, misschien wel een vreemde vogel of zonderlinge mens, die zijn eigen onafhankelijkheid en vrijheid boven alles stelde en voor het doen van concessies niet in de wieg was gelegd. Dit is dan ook terug te vinden in zijn werk.  Bij Teun Gijssen komt er zelfs geen penseel aan te pas, met zijn handen, zijn vingers, met lappen en vooral met het mes modelleert hij de verf en veegt en smeert en waaiert over het doek, tot hij bereikt heeft wat hij meent te moeten bereiken.

 "" LE HAVRE""  geschilderd op doek 70 x 50 cm

De oude meester met zijn werk

Kunstcriticus Jan van der Harten schrijft in 1955 over Teun Gijssen dat we het destijds getoonde werk niet geheel en al konden waarderen. We kennen het nog niet, maar dat doet aan de bewondering voor het doorzettingsvermogen van de maker niets af. Het is ons te wild, een te fel impressionisme, waar we geen weg mee weten.

Vol trots toont de schilder zijn werk

Een display gemaakt van onderdelen van zijn huis ( het kot) met verschillende werkstukken van de oude meester.

De diversiteit van zijn werk wordt zichtbaar.

"" VAKANTIE PLEZIER.""  doek van  70 x 50 cm in uitstekende staat

 "" FEEST ""  Deze vrolijke afbeelding op doek geschilderd afmeting  60 x 50 cm

""POOTJE BADEN "" is een meesterwerk op doek geschilderd afmeting 70 x 50 cm

"" DORPSSTRAAT"" is een oud werk op doek geschilderd afmeting 60 x 40 cm

"" BOERDERIJ "" is een fraai werk op doek geschilderd afmeting 70 x 50 cm

"" ANIMATION "" werd in 1993 op doek geschilderd afmeting 70 x 50 cm

""AVONDROOD"" is op schildersboard geschilderd afmeting 70 x 50 cm

"" ZEEUWS VLAANDEREN "" is op doek geschilderd afmeting 70 x 50 cm

""SAIL "" is een meesterwerk op schildersboard geschilderd afmeting 60 x 40 cm

"" DE MOLEN "" is een meesterwerk op schildersboard geschilderd afmeting 54 x 30 cm

"" BOSGEZICHT""  absoluut een meesterwerk en in perfecte staat. zeer groot schilderij  afmeting 100 x 60 cm

"" VENNETJE"" absoluut een meesterwerk en in perfecte staat. zeer groot schilderij  afmeting 100 x 60 cm

"" GEZICHTEN"" deel 1 en deel 2  zijn 2 schilderijen op doek geschilderd en passen prima bij elkaar afmeting 50 x 40 cm.

voor meer info stuurt u een mail naar agna50@hotmail.com